Sociaal weerbaar tegen pesten? Hoe doe je dat?

Hoe maak je kinderen sociaal weerbaar tegen pesten? Wat is het onderliggende gedrag? Hoe werkt groepsdynamiek? Wat zijn de procedures? Welke instanties kunnen worden ingeschakeld? Hoe werken de procedures? Waar kunnen we hulp vinden voor de betrokkenen? Maar belangrijker nog; hoe gaan we preventieve maatregelen treffen? Met een aantal collega’s bezocht ik het Nationaal Congres Pesten 2016 van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij. Wij namen deel aan het congres om inzicht te krijgen in de dynamiek die samenhangt met pesten.

Geef jongeren een stem
Bij de opening werd al snel duidelijk wat de essentie is van pesten. Jordy Buijs (ervaringsdeskundige) vertelde zijn ervaringen met stelselmatig pesten. Het heeft zijn jeugd gestolen, zijn zelfbeeld beschadigd en hem in een sociaal isolement laten belandden. Hij beschrijft het gevoel van “er compleet alleen voor staan”. De maatregelen die werden genomen, waren niet voldoende om hem uit zijn isolement te halen. Tijdens de vragenronde stelden wij dan ook de vraag: “Wat had jij echt nodig?” Waarop het simpele antwoord volgde: “Een luisterend oor”.

#ShareRespect
Jordy is één van de jongeren van het Team #ShareRespect, dat pleit voor een andere aanpak van pesten. Jongeren zijn de sleutel om mede het beleid te gaan bepalen op scholen en in gemeentes. Zij zijn de ervaringsdeskundigen, weten wat er speelt en wat zij nodig hebben om het pesten te bestrijden.

Het unieke talent van een kind
Als Liesbeth Hop (Nationale Academie Media & Maatschappij) haar visie met ons deelt, ontdekken we al snel dat dit past bij onze visie. Kinderen mogen tegenwoordig niet meer anders zijn; ze moeten voldoen aan een standaard die de samenleving en maatschappij hen oplegt. Ouders, opvoeders en begeleiders zijn zich vaak niet bewust van de impact die dit heeft op het kind, maar ook zijn sociale omgeving. Als een kind anders is dan de norm, komt onzekerheid er nog als extra belastende factor bij. Wie bepaalt of een kind anders is? Wat heeft het kind nodig? Mag het kind zijn unieke zelf bewaren? In de huidig tijdsgeest krijgt een kind veel te snel een label opgedrukt. We mogen alle beschikbare middelen inzetten om het kind zelfredzaam te maken en te begeleiden in het eigen ontwikkelingsproces.

Kracht in Controle
We werden vervolgens blij verrast door een initiatief vanuit onze eigen vestigingsplaats Hoorn. Kim Schouten en Krystle Kors gaven een demonstratie van hoe zij via sport en spel kinderen in het voortgezet onderwijs weerbaar maken. Ontwikkelen van “Handig gedrag” via respect, veiligheid en verantwoordelijkheid is hun speerpunt. De lessen worden in combinatie met de lessen Lichamelijke Oefening gegeven en zijn een schoolbreed concept om de groepsdynamiek in een klas zichtbaar te maken en in een vroegtijdig stadium te (h)erkennen waar de knelpunten zitten.

Van jezelf leren houden
De sessie met Olav Pranger (personal trainer / ervaringsdeskundige) maakte ook diepe indruk op ons. Hij vertelde zijn verhaal vanuit kracht, kwetsbaarheid en doorzettingsvermogen. Hij heeft zijn (negatieve) ervaring weten om te buigen, naar een positieve motivatie om hemzelf en anderen te helpen. Zijn boodschap is “leren houden van jezelf”. Hij helpt mensen om weer zichzelf te worden. Als je outside in overeenstemming is met je inside, ben jij als persoon weer in balans. Zelfvertrouwen ontstaat vanuit een positief zelfbeeld.

Sociaal weerbaar en een Sociaal Veilige school 
We werden vervolgens door Jet ten Brinke (Vertrouwensinspecteur Onderwijsinspectie) voorgelicht over de procedures en richtlijnen die vanuit de onderwijsinspectie worden gehanteerd. We werden het proces doorgeloodst vanaf melding tot aan (verplichte) terugkeer op school; om het verzuim te beperken en de drempel voor terugkeer laag te houden. Hierop kwam er een kritische vraag vanuit de zaal; waarom terugkeer naar school zo belangrijk is. De vertrouwensinspecteur vervolgde haar verhaal met de procedures en richtlijnen, waarop de vraagsteller doorvroeg: “Maar de school is dan toch niet veilig meer? Heeft u mij gevraagd wat ik zelf wil?” We vonden het leuk te zien dat dit één van de leden van het team #ShareRespect was, die de moed had kritische vragen te stellen.

Gedrag en groepsdynamiek
Via een interactieve sessie met opdrachten werden wij vervolgens door Kees van Overveld (gedragsdeskundige) meegenomen in de functie van grensoverschrijdend gedrag, groepsdynamiek en de kernvraag die eigenlijk altijd gesteld zou moeten worden: “Waarom doe je dat nou?” Deze man in actie zien is een klein feestje; hij weet met een positieve houding, een gezonde dosis humor en een aantal tips & trucs duidelijk te maken hoe je een negatieve grondhouding kan ombuigen naar sociaal gewenst gedrag. De aanwezigen in de zaal gaan zich bijna persoonlijk aangesproken voelen, als hij via een rollenspel demonstreert hoe je een groep met een paar “onwillige individuen” weer in het gareel krijgt. Deze man snapt hoe het werkt.

Sociaal veilige (school)omgeving zonder pesten
De deelname aan dit congres heeft ons bewustzijn vergroot over de dynamiek van pesten en het sociaal weerbaar maken van kinderen. Wij hebben een heleboel kennis en inzicht mogen ontvangen over de preventieve maatregelen die getroffen kunnen worden om pesten, in ieder geval, bespreekbaar te maken. Deze kennis willen wij graag overdragen aan onze doelgroep: kinderen, ouders, opvoeders, begeleiders, scholen en onderwijsinstellingen. De inzichten hebben wij toegevoegd aan ons programma, waarmee we aandacht vragen voor het nuttig en veilig gebruik maken van Social Media door kinderen. Via voorlichtingsavonden dragen wij onze kennis over, maar vragen wij ook de deelnemers om hun kennis en ervaringen met ons te delen. Elk kind is uniek en heeft recht op een sociaal veilige (school)omgeving.

Informatieve links
School & Veiligheid – Dossier Pesten
Nederlands Jeugd Instituut – Dossier Pesten
Nationale Academie voor Media en Maatschappij – Anti Pest Coördinator

Ida van Praag is mediawijsheid professional en gecertificeerd MediaCoach. Ze geeft medialessen aan kinderen (0-18 jaar), adviseert ouders bij de mediaopvoeding en onderwijsprofessionals bij het mediaonderwijs. Als onderwijsadviseur geeft ze advies aan scholen en onderwijsinstellingen over 21e-eeuwse vaardigheden, digitale geletterdheid, ICT & Innovatie.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Samen Sociaal Sterk

Facebook User Timeline

Close
error: Content is protected !!