Jongeren delen vernielingen online

Instagram

Social Media incident
Wij werden benaderd door een aantal scholen uit onze eigen woonplaats Hoorn. Er circuleerde een video rond op Social Media over vernielingen, waarbij er ruiten van de school zijn ingegooid. De school heeft maatregelen getroffen en de kinderen is gevraagd naar hun mening. ‘Stom’ en ‘Dit doe je niet’, is de mening van de kinderen. Het Instagram account werd door de lokale media met naam en toenaam vermeld in een online artikel en via vele Social Media accounts gedeeld. Oprecht bezorgde ouders maakten printscreens van de beelden en deelden deze in een lokale Facebookgroep voor het melden van vernielingen en andere incidenten, met de vraag: ‘Wie herkent deze daders?’

De actualiteit
Het is een hype aan het worden: vernielingen delen via Social Media. Jongeren maken filmpjes en plaatsen deze op een Social Media platform als Instagram. Hoe gaan we dit voorkomen? Liesbeth Hop, expert Jeugd & Media geeft haar visie op preventieve maatregelen: ‘Medialessen zijn nodig, zodat kinderen leren hun eigen verstandige keuzes te maken.’ In dit YouTube filmpje legt ze uit wat er precies gebeurt en waarom.

 

De oplossing
Uiteraard is aangifte gedaan en is de digitale recherche bezig met het onderzoeken van de zaak en het opsporen van de daders. De afhandeling van de zaak is in handen van politie en justitie. De opvolging heeft ook plaatsgevonden. Kinderen op de basisschool hebben een gesprek gehad met de leiding en aangegeven dat zij dit gedrag veroordelen.

Preventieve maatregelen
Stopt hiermee de afhandeling en is er een oplossing? Nee, dit is symptoombestrijding. Kinderen blijven dit doen, het zijn immers kinderen. Zij zitten nog in het leerproces van wat wel en niet kan en mag. Iedere volwassene die dit leest kan zich een ‘jeugdzonde’ herinneren, waar je achteraf het schaamrood van op je kaken krijgt. Het is herkenbaar. De huidige samenleving verschilt niet zoveel van vroeger, alleen hebben we nu Social Media en gaat de ‘jeugdzonde’ het hele internet over en blijft voor altijd zichtbaar. Ook als het kind inmiddels volwassen is en het een strafbaar feit zoals vernieling betreft. Waar normaal een jeugdstrafblad wordt gewist bij het betreden van de volwassen leeftijd, blijft op Social Media het bewijs voor altijd circuleren. 

Wat kan ik zelf doen?

Als ouder weet jij het beste hoe jij een gesprek met je kind aangaat. Deze actualiteit is een mooie aanleiding om het met je kind te hebben over gedrag op Social Media. Denk niet “Mijn kind doet dit niet”. Vele ouders gingen je voor in verbazing over grensoverschrijdend gedrag van hun eigen kind. Als de originele video in een WhatsApp groep circuleert waarin jouw kind zit, mag je aannemen dat je kind in hetzelfde netwerk zit als de daders. Groepsdruk is voor kinderen nog altijd een lastige keuze. Maak het onderwerp bespreekbaar en schenk vertrouwen. Vertrouwen dat je kind bij het maken van de juiste keuze bij jou als ouder terecht kan.

Als leerkracht signaleer jij dit soort incidenten en geven wij eigenlijk hetzelfde advies als aan de ouders. Observeer, signaleer, maak bespreekbaar en schenk vertrouwen. Wees echter alert op sociaal gewenst antwoorden. Bij een eerder incident waarmee wij in aanraking kwamen bleek de gehele school te weten wie de daders waren, maar was er sprake van collectief zwijgen uit angst voor een reactie van de daders. Groepsdruk speelt hierbij een hele belangrijke rol.

Als school wordt het managen van Social Media incidenten als deze steeds actueler. Naast het pestprotocol tegen cyberpesten is het belangrijk dat er ook een internet- en mediaprotocol aanwezig is. Het gaat niet om het A4-tje met daarop de procedure beschreven, maar het bewustwordingsproces van hoe te handelen als dit soort incidenten in de media terecht komen. Organiseer een voorlichtingsavond voor ouders en leerkrachten. Organiseer een werkgroep met ouders, leerkrachten en vooral kinderen. Maak mediawijsheid bespreekbaar.

Mediawijsheid als basis
Wij volgen samen met ons expertise netwerk, de actualiteiten. Wij adviseren en ondersteunen bij het rapporteren van Social Media incidenten bij de daartoe bevoegde instanties. De afhandeling van het incident laten wij over aan de bevoegde instanties. Medialessen voor kinderen vanaf de basisschool, dat is waar wij de preventie zien. Leer kinderen zo jong mogelijk mediawijsheid en de gevolgen van dit soort gedrag op Social Media. Heel bewust delen wij niet de volledige beelden of de desbetreffende accounts. Het brengt kinderen op een idee; ze zijn verbazingwekkend creatief, digitaal vaardig en sneller dan de meeste volwassenen. Mediawijsheid is ook weten wanneer je iets wel of niet verder moet delen. De hype wordt veroorzaakt door het echoput effect; het continu delen van de beelden via Social Media waardoor het viraal gaat. De daders willen graag negatieve aandacht en met het continu delen van deze beelden, krijgen ze die. Het zal hen stimuleren nog een stapje verder te gaan, om nog meer aandacht te krijgen. Het rapporteren van deze accounts bij het desbetreffende Social Media platform of de daartoe bevoegde instanties is een beter idee. Daarmee roepen wij gezamenlijk een halt toe aan dit soort gedrag.

Wat kunnen wij voor u doen?
Als preventieve maatregel tegen grensoverschrijdend gedrag online, stimuleren wij mediawijsheid vanaf de basisschool bij kinderen. Dit doen wij door de implementatie van het beleidsplan Sociaal Veilige & Mediawijze School. Interventie blijft echter ook belangrijk, dit doen wij door samen met betrokkenen te zoeken naar een oplossing via Advies bij Social Media incidenten.


Ida van Praag is mediawijsheid professional en gecertificeerd MediaCoach. Ze geeft medialessen aan kinderen (0-18 jaar), adviseert ouders bij de mediaopvoeding en onderwijsprofessionals bij het mediaonderwijs. Als onderwijsadviseur geeft ze advies aan scholen en onderwijsinstellingen over 21e-eeuwse vaardigheden, digitale geletterdheid, ICT & Innovatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Samen Sociaal Sterk

Facebook User Timeline

Close
error: Content is protected !!