Burgerschapsvorming & Sociale Integratie

Wat snapt een kind van oorlog?

Het nieuws en de actualiteiten
Wij zijn benaderd door verschillende ouders en leerkrachten met de vraag: “Hoe gaan wij om met de spanningen die na de Turkse couppoging onze samenleving en de klas zijn binnengedrongen?” Wij nemen uitdrukkelijk geen standpunt in, maar proberen vanuit de belevingswereld van het kind in dit blog een uitleg en onafhankelijk advies te geven.  Wij besteden aandacht aan de identiteitsvorming van het kind, burgerschapsvorming en sociale integratie.

De gemedialiseerde samenleving
Vroeger las je de krant of keek je het journaal en werd er in de sociale gemeenschap over het nieuws gesproken. Een gevleugelde uitspraak was dan ook “kleine potjes hebben grote oren”. Het soms schokkende wereldnieuws werd nog zoveel mogelijk bij kinderen vandaan gehouden. Tegenwoordig dragen we het wereldnieuws bijna op ons lijf, via onze smartphone. De sociale gemeenschap is inmiddels de gehele wereld geworden, waarbij we via social media platformen het wereldnieuws volgen en bijna direct hierop reageren. We leven in een gemedialiseerde samenleving.

Omgevingsinvloeden kinderen

Omgevingsinvloeden van het kind
Kinderen worden geboren met een eigenheid en karakter, dat zij hebben meegekregen van beide ouders. Al heel jong worden zij beïnvloed door hun omgeving. Ze leren dat hun eigen acties gevolgen kunnen hebben voor anderen, maar ook dat acties van anderen gevolgen kunnen hebben voor henzelf. Als we kijken naar deze omgevingsinvloeden, dan zien wij dat vooral in de basisschoolleeftijd de thuisomgeving nog het meeste invloed heeft op het kind. Gaandeweg zal hier de invloed van de schoolomgeving aan worden toegevoegd en uiteindelijk de mediaomgeving.

Rond de leeftijd van 10-12 jaar vindt er een omslagpunt plaats, tijdens de puberteit en bij het begin van het voortgezet onderwijs. De schoolomgeving en mediaomgeving worden steeds belangrijker. Logisch, want dit is de leeftijd dat het kind zijn eigen mening gaat vormen en op zoek gaat naar zijn eigen identiteit. De basis voor deze identiteitsvorming wordt echter al gelegd op de basisschool. Met de huidige maatschappelijke ontwikkelingen en gemedialiseerde samenleving, kan het best zo zijn dat dit omslagpunt al op veel jongere leeftijd plaatsvindt.

Burgerschapsvorming & Sociale integratie 
Scholen worden vanuit de overheid gestimuleerd een schoolvisie te ontwikkelen op het gebied van ‘Burgerschap in de school’. Een belangrijk onderdeel van burgerschapsvorming is de sociale integratie in onze samenleving. Sociale integratie gaat over sociale, culturele, etnische en economische achtergronden. Wij leven in een multiculturele samenleving waarin iedereen zichzelf mag zijn. Ja, er is vrijheid van meningsuiting. Vooral die vrijheid is belangrijk en het vormen van een eigen mening en identiteit misschien nog wel belangrijker.

De identiteitsvorming van het kind
De identiteit van een kind wordt gevormd door wat het kind van nature heeft meegekregen en wat het tijdens zijn opvoeding en onderwijs meekrijgt. Het kind ontwikkelt een eigen mening en visie op wat zijn identiteit is; het zogenaamde identificatiemodel.

Identiteitsvorming

Wat snapt een kind van oorlog?
Hieronder is in een overzicht weergegeven op welke leeftijd het kind begrijpt wat oorlog is en een kort advies over blootstelling aan het nieuws hierover. Zoals u ziet is er pas in de onderbouw van de basisschool enig begrip over wat oorlog en terreur precies inhoud. Daarnaast is het nog van belang wie het kind ziet als autoriteit en informatiebron. Haalt het kind zijn informatie uit de thuisomgeving, de schoolomgeving of de mediaomgeving?

Wat snapt een kind van oorlog?

Handreiking voor ouders, opvoeders en begeleiders.

  • Stimuleer het kind te praten over zijn eigen mening en visie. Stel hierbij open vragen, zonder voor het kind iets in te vullen en vraag door als iets niet helemaal duidelijk is.
  • Vraag het kind hoe het deze mening en visie heeft gevormd. Heeft het iets gehoord, gelezen of gezien? Waar was dat? Vaak herhalen kinderen iets, wat ze zelf nog niet helemaal begrijpen.
  • Daag het kind uit op zoek te gaan naar zijn eigen waarheid. Wat denk jij dat er gebeurd is? Waarom vind jij dat? Waarom vinden anderen dat niet?  Het kind leert hierdoor dat mensen soms verschillen van mening, maar dat niet elke mening waar hoeft te zijn.
  • Maar de meest belangrijke vragen zijn: Wat voel je hierbij? Wat doet het met jou? Vaak merk je dat de mening en visie van een kind wordt ingegeven door omgevingsinvloeden vanuit de sociale leefomgeving.

Handreiking voor leerkrachten en scholen
Stichting School en veiligheid heeft op haar website een volledig overzicht gepubliceerd met handreikingen voor leerkrachten en scholen, hoe om te gaan met oorlog en terreur. U vindt hier ook een overzicht van praktische tips en ondersteuning, inclusief artikelen en lesmethodieken.

Algemene handreiking
Laten we vooral kritisch blijven over wat wij onze kinderen (willen) meegeven en ze stimuleren een eigen identiteit te vormen. Laten we luisteren naar hun mening en visie op onze gezamenlijke toekomst en op een respectvolle manier met elkaar (blijven) communiceren. Laten we de rugzak van onze kinderen vullen met kennis en vaardigheden, die het kind stimuleren en motiveren op te groeien tot een verantwoordelijke wereldburger. Een wereldburger die bewuste keuzes maakt en zijn eigen weg kiest.

Aanvullende vragen of verdere informatie nodig?
Heeft u aanvullende vragen of verdere informatie nodig, dan kunt u contact opnemen via onze contact pagina.

Inspiratiebronnen
SLO – nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling
SLO – Burgerschap in de school
Stichting School & Veiligheid
Ouders & Onderwijs

Ida van Praag is mediawijsheid professional en gecertificeerd MediaCoach. Ze geeft medialessen aan kinderen (0-18 jaar), adviseert ouders bij de mediaopvoeding en onderwijsprofessionals bij het mediaonderwijs. Als onderwijsadviseur geeft ze advies aan scholen en onderwijsinstellingen over 21e-eeuwse vaardigheden, digitale geletterdheid, ICT & Innovatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Samen Sociaal Sterk

Facebook User Timeline

Close
error: Content is protected !!